Όταν το άδικο βαφτίζεται δίκαιο και όταν οι λέξεις στερούνται κάθε αξίας τότε ξέρεις ότι ένας πολιτισμός παρακμάζει.

 

Ή λογική τής λογικής.

Προσπαθώντας νά ψυχολογήσω τόν άνθρωπο  συχνά καταλήγω σέ μιά απογοήτευση κατανόησής του λόγω τής δυσλειτουργίας τού εσωτερικού του εαυτού μέ τήν εξωτερική του έκφραση, τήν υποκριτική θά έλεγα, πού δέν συνάδει τό ένα μέ τό άλλο καί οί αντικρουόμενες αυτές δύο μορφές δέν προσφέρουν τήν δυνατότητα μέσης οδού γιά νά προσεγγίσει κανείς μέ κάποιον τρόπο τήν λογική του ώστε νά υπάρξει επικοινωνία καί αληθής διάλογος πρός τό καλόν καί δίκαιον όφελος τού κοινωνικού συνόλου. Ώς έκ τούτου συχνάκις  επιδιώκω νά μήν εισχωρώ σέ περαιτέρω συζήτηση άν έξ επι τούτου  ό διαλεγόμενος μέ εμένα προσπαθεί νά βρεί λόγους δικαιολογίας τής απόψεώς του, λόγους οί οποίοι προέρχονται έξ αμελείας ίσως αλλά καί τετριμμένης πιθηκίζουσας  επανάληψης τών έκ τών συστημικών μέσων επιβαλλομένων καί υπνωτιστικώς εκπεμπομένων θέσεων πού θά πρέπει τό πλήθος νά αυτοεπιβάλλει  στό μυαλό του γιά νά γίνεται κοινωνικά αποδεκτός χωρίς δεύτερη σκέψη καί προσωπική άποψη. 

Αγαπητέ αναγνώστη, θά έχεις ίσως τύχει τής περιπτώσεως  νά βρεθείς , έστω καί κατά λάθος , σέ μιά μαζική συγκέντρωση ανθρώπων. Εκεί ίσως έχεις πιάσει τόν εαυτό σου ν΄αντιδρά υποσυνειδήτως μέ τήν έκφραση αντίδρασης τού συνόλου , έστω καί πρό στιγμή, πού άν τό σκεφθείς μετά θά πείς πώς δέν συμφωνούσες αλλά τό έκανες. Οί άνθρωποι τείνουν νά θέλουν νά ομοιάζουν μέ τό κοινωνικό σύνολο στό οποίο ανήκουν καί επιδιώκουν νά συμφωνούν γιά νά έχουν τήν διαβεβαίωση τής προσωπικής τους ύπαρξης πώς είναι μέρος τού όλου αυτού. Γιατί όπως λέει ή παροιμία "ό φόβος φυλάει τά έρημα" .

Λέει ό Αριστοτέλης  πώς είναι δύσκολο νά είσαι μόνος , εκτός κοινωνικού συνόλου. Άν μπορείς, τότε είσαι ή θεός ή θηρίο. Όμως είναι γνωστό πώς υπάρχουν μοναχοί ασκητές πού έχουν ζήσει καί ζούν σ΄απόμερα μέρη , μακριά από ανθρώπινη παρουσία. Αυτοί βέβαια ό, τι κάνουν τό κάνουν γιά τόν εαυτό τους. Θά έχεις ακούσει καί γιά ανθρώπους πού λένε πώς άν καί βρίσκονται μέσα στόν κόσμο νοιώθουν μόνοι , ολομόναχοι . Αυτοί είναι οί δυστυχισμένοι μάλλον γιατί θέλουν νά είναι εκεί , μόνο πού ό πόνος καί οί σκοτούρες τούς κάνουν προσωρινά απόμακρους. Μόνος όμως μπορεί νά είναι καί κάποιος πού ενώ θέτει τόν εαυτό του ώς μέρος τού κοινωνικού συνόλου  "ζεί στόν κόσμο του" . Αυτός ό δικός του κόσμος μπορεί νά λέγεται καί "δική του λογική" . Μπορεί νά κάνει σέ όλα δικές του σκέψεις , δεύτερες καί τρίτες καί νά επεξεργάζεται τά τής κοινωνίας θέματα περνώντας τα  από τό πλυντήριο τής λογικής του καί καλά κάνει. 

Υπάρχει ή κοινή λογική καί ή προσωπική λογική. Στήν πρώτη ανήκει τό σύνολο τών ανθρώπων πού έχουν αποδεχθεί τήν έννοιά της {   Θά έλεγα πώς ή κοινή λογική είναι μιά σύμβαση μεταξύ τών ανθρώπων.} αλλά καί πού καμμιά φορά αυτή ή κοινή λογική μπορεί νά εμπεριέχει στοιχεία από τό συλλογικό ασυνείδητο τών φόβων καί τής άγνοιας πανάρχαιων  ακατέργαστων μερών στόν εγκέφαλο   πού οί επιτήδειοι  κυρίαρχοι τού πολιτικοοικονομικού συστήματος χρησιμοποιούν γιά νά έχουν τόν έλεγχο  μέ τήν έννοια " ψυχολογία τής μάζας".  

 Ή προσωπική λογική είναι ή επεξεργασία τής κάθε σκέψεως πρίν τήν αφήσουμε νά εισβάλλει στό νού μας καί νά μάς επιβληθεί. Σ΄αυτήν  ανήκεις καί εσύ καί μέρος τής ανθρωπότητος πού τό λέμε "σκεπτόμενος άνθρωπος"  . Όλη ή καλή πρόθεση ν΄αλλάξει κάποιος τούς συναθρώπους του πρός ένα καλλίτερο αύριο πέφτει στό κενό. Μπορείς νά επηρεάσεις κάποιον νά κάνει χρήση τής προσωπικής του λογικής αλλά αυτός ό κάποιος θά πρέπει νά είναι πρωτίστως  σκεπτόμενος. Άρα εκεί πού δέν μπορείς νά βοηθήσεις δέν γίνεται νά επιμένεις νά επαναλαμβάνεσαι. 

Δύο τρόποι υπάρχουν γιά νά προσφέρεις  μιά κάποια βοήθεια. Ή νά γράψεις βιβλίο ευκολοχώνευτο καί όχι περίπλοκο όπως είναι  τό "Όργανον"  τού Αριστοτέλη , πρός βοήθεια σκεπτόμενων ανθρώπων καί πώς νά κάνουν χρήση τής λογικής τους , ή νά  πολιτευθείς. Αυτό τό δεύτερο θά τό κάνεις μέ σκοπό τήν  έκ βάθρων  αναθεώρηση τής παιδείας. 

Σοφία.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ

Νεκρολογία η οποία δημοσιεύθηκε στους Times του Λονδίνου.
"Σήμερα πενθούμε τον θάνατο μιας αγαπημένης παλιάς φίλης, τής Κοινής Λογικής, η οποία μας συντρόφευε για πολλά χρόνια.
Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα την ηλικία της αφού το μητρώο γέννησής της έχει χαθεί εδώ και πολύ καιρό σε γραφειοκρατικές διατυπώσεις.
Θα την θυμόμαστε ως κάποια που μας δίδαξε πολύτιμα μαθήματα όπως :
- Έχε την κοινή λογική να προστατεύεσαι.
- Το πρωινό πουλί πιάνει το σκουλήκι.
- Μαγείρεψε πριν πεινάσεις.
- Η ζωή δεν είναι πάντα δίκαιη, και...
- Ίσως ήταν δικό μου το φταίξιμο.
Η Κοινή Λογική έζησε σύμφωνα με απλές, συνετές οικονομικές πολιτικές, όπως:
- Μην ξοδεύετε περισσότερα απ' αυτά που κερδίζετε,
και...αξιόπιστες στρατηγικές, όπως:
- Υπεύθυνοι είναι οι ενήλικες και όχι τα παιδιά.
Η υγεία της άρχισε να επιδεινώνεται ραγδαία όταν τέθηκαν σε ισχύ καλοπροαίρετοι αλλά αυταρχικοί κανονισμοί.
Αναφορές για ένα 6χρονο αγόρι που κατηγορήθηκε για σεξουαλική παρενόχληση επειδή φίλησε μια συμμαθήτριά του στο νηπιαγωγείο, για εφήβους που αποβλήθηκαν από το σχολείο επειδή χρησιμοποίησαν στοματικό διάλυμα μετά το γεύμα και για έναν δάσκαλο που απολύθηκε επειδή επέπληξε έναν απείθαρχο μαθητή, απλώς επιδείνωσαν την κατάστασή της.
Η Κοινή Λογική έχασε έδαφος όταν γονείς επιτέθηκαν σε δασκάλους επειδή έκαναν την δουλειά την οποία οι ίδιοι δεν είχαν καταφέρει να κάνουν αναφορικά με την πειθάρχηση των ανυπάκουων και κακομαθημένων παιδιών τους.
Η υγεία της επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο όταν τα σχολεία υποχρεώθηκαν να παίρνουν την γονική συναίνεση για να βάλουν αντηλιακό ή να δώσουν μια ασπιρίνη σ' έναν μαθητή, αλλά δεν μπορούσαν να ενημερώσουν τους γονείς όταν μια μαθήτρια έμενε έγκυος και ήθελε να κάνει έκτρωση.
Η Κοινή Λογική έχασε την θέληση για ζωή όταν οι εκκλησίες έγιναν επιχειρήσεις και οι εγκληματίες τύγχαναν καλύτερης μεταχείρισης από τα θύματά τους.
Η Κοινή Λογική δεν κατάφερε να ξεπεράσει το γεγονός ότι, όχι μόνο δεν μπορούσες να υπερασπιστείς τον εαυτό σου από έναν διαρρήκτη μέσα στο ίδιο σου το σπίτι, αλλά ο διαρρήκτης μπορούσε και να σε μηνύσει για βιαιοπραγία.
Η Κοινή Λογική παραιτήθηκε τελικά από κάθε θέληση για ζωή όταν μια γυναίκα που τάχα δεν κατάλαβε ότι ένα αχνιστό φλιτζάνι καφέ ήταν ζεστό, έχυσε λίγο στην ποδιά της κι' ανταμείφθηκε άμεσα μ' έναν τεράστιο διακανονισμό.
Πριν από τον θάνατο τής Κοινής Λογικής είχε προηγηθεί ο θάνατος των γονιών της, τής Αλήθειας και τής Εμπιστοσύνης,
της συζύγου Σύνεσης και των παιδιών της Ευθύνης και Λογικής.
Έχουν επιζήσει τα 4 ετεροθαλή αδέλφια της:
- Ξέρω τα Δικαιώματά μου
- Το Θέλω τώρα
- Κάποιος άλλος φταίει
- Είμαι θύμα
Στην κηδεία της δεν παρευρέθησαν πολλοί, καθώς ελάχιστοι συνειδητοποίησαν ότι απεβίωσε.

Ο Θαλής, το πηγάδι και η κοινή λογική 

H σύγχρονη επιστήμη έχει μια σχέση αντιπαλότητας με την κοινή λογική, τη θεωρεί ανεξέταστη, μη ορθολογική, και γι’ αυτό μια κατώτερη μορφή γνώσης. Ο Αϊνστάιν εξέφρασε χαρακτηριστικά αυτή τη στάση: «Η κοινή λογική είναι μια συλλογή προκαταλήψεων που αποκτά κανείς μέχρι τα δεκαοχτώ του». Ο μεγάλος επιστήμονας, βέβαια, παρακάμπτει κάτι ουσιώδες: ότι ακόμη κι ο ευφυέστερος των ανθρώπων δεν μπορεί ποτέ να απαλλαγεί πλήρως από τις «προκαταλήψεις» του – ούτε μετά τα δεκαοχτώ του! Οι πολιτικές πεποιθήσεις του Αϊνστάιν, λ. χ., ή οι μάλλον εκκεντρικές συμπεριφορές του ως συζύγου, δεν ήταν το ίδιο ορθολογικά; θεμελιωμένες όπως οι επιστημονικές θεωρίες του!

Η συμπεριφορά μας ως κοινωνικά όντα ερείδεται αναπόδραστα, κατά μη εξαλείψιμο τρόπο, στην κοινή λογική – σε άτυπους κανόνες συμπεριφοράς που ρυθμίζουν την ανθρώπινη συνύπαρξη. Θέλουμε δεν θέλουμε μετέχουμε της κοινής λογικής. Πρώτα μαθαίνουμε να μιλάμε και μετά αναλύουμε τη γλώσσα μας. Πρώτα αποκτούμε εμπειρική εξοικείωση με τον κόσμο και μετά τον υπάγουμε στην αναλυτική σκέψη μας.

Από τότε που οι οικονομολόγοι πήραν στα σοβαρά τους θεσμούς εντός των οποίων αναπτύσσεται η οικονομική δραστηριότητα, άρχισαν να αναγνωρίζουν τη σπουδαιότητα των άτυπων κανόνων συμπεριφοράς που τη διαπερνούν – λ. χ. τους τύπους εμπιστοσύνης που επιδεικνύουν οι άνθρωποι στις συναλλαγές τους. Διαπιστώνουμε την αξία της κοινής λογικής όταν αυτή θραύεται – όταν η επιταγή μένει ακάλυπτη, η υπόσχεση δεν υλοποιείται, ο δάσκαλος προπηλακίζεται, η βιβλιοθήκη πυρπολείται.

Η κοινή λογική δεν είναι μόνο άτυποι κανόνες συμπεριφοράς, είναι και ενεργητική μετοχή στην κοινή εμπειρική πραγματικότητα. Ο Πλάτων αναφέρει την περίπτωση του αμόρφωτου κοριτσιού από τη Θράκη, το οποίο ξέσπασε στα γέλια όταν είδε τον αστρονόμο Θαλή να πέφτει στο πηγάδι ενώ παρακολουθούσε τα ουράνια σώματα. «Ηταν τόσο πρόθυμος να μάθει τι υπήρχε στον ουρανό», αναφώνησε η κοπέλα, «που του διέφυγε τι υπήρχε στα πόδια του». Η κοινή λογική εδώ έχει να κάνει με την κοινώς αναγνωρίσιμη εμπειρική πραγματικότητα, την οποία τείνει να αποστρέφεται η αφηρημένη σκέψη. Ο μορφωμένος Θαλής, απορροφημένος στην αστρονομική του παρατήρηση, αγνόησε το πηγάδι, στο οποίο κανείς λογικός άνθρωπος, όσο αμόρφωτος κι αν είναι, δεν θα ‘θελε να πέσει!

Το δίδαγμα από την ιστορία αυτή το αναδεικνύει υπέροχα η Χάνα Αρεντ: η αφηρημένη σκέψη, ιδιαίτερα όταν καθίσταται ιδεοληπτική, συχνά αποκόπτεται από την κοντινή κοινή εμπειρία, προκειμένου να επιτρέψει στο μακρινό «όλον», το «πραγματικό», το «αληθινό», να εμφανιστεί. Ο, τι είναι εμπειρικά πλησίον απομακρύνεται, ό, τι είναι θεωρητικά απόμακρο εμφανίζεται. Σε αυτό, νομίζω, συνίσταται η πολιτική σημασία της κοινής λογικής και της ανάγκης για την υπεράσπισή της στην Ελλάδα, σήμερα.

Τι νόημα έχει να μιλάμε για «πράσινη ανάπτυξη» όταν δεν μπορούμε να διαχειριστούμε ούτε τα σκουπίδια; Πόσο πιστευτοί υπερασπιστές της «αξιοκρατίας» είναι οι αρχηγοί των δύο μεγάλων κομμάτων, όταν το κύριο προσόν για την ανάδειξη στο ηγετικό αξίωμά τους ήταν το επώνυμό τους. Πώς θα αποκτήσουμε σύγχρονη δημόσια διοίκηση όσο αυτή διοικείται από κομματανθρώπους; Πώς θα χτίσουμε εύρωστη οικονομία όταν ασυλλόγιστα συσσωρεύουμε δημόσιο χρέος; Πώς θα δημιουργήσουμε καλά πανεπιστήμια όταν αυτά καταλαμβάνονται με την παραμικρή αφορμή;

Αυτή είναι η αξία της κοινής λογικής: μας καλεί να μην αγνοούμε την εμπειρική πραγματικότητα, να μην εγκλωβιζόμαστε σε αυτο-εξυπηρετικές ιδεοληψίες, καταπραϋντικούς μύθους, ψυχολογικές θωρακίσεις και ψευδαισθησιογόνες ουτοπίες – να μην παραμυθιαζόμαστε. Οποιος δεν θέλει να πέσει στο πηγάδι, καλείται να κάνει αυτό που συμβούλευε ο Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν: «Κοίτα, μη σκέφτεσαι». Κοίτα το χάλι μιας χώρας που φλερτάρει με την οικονομική χρεοκοπία, κοίτα την παρακμή των θεσμών, κοίτα την παραλυσία του κράτους, κοίτα τη θλιβερή ποιότητα του πολιτικού προσωπικού, κοίτα την αναξιοπρέπεια που έχει διεισδύσει στη ζωή σου... Κοίτα, άκου, μυρίσου, άγγιξε.

Οχι, δεν προκύπτουν συνταγές πολιτικής συμπεριφοράς από την κοινή λογική. Εχει δίκιο ο Γιώργος Παγουλάτος («Κ», 5/4/2009) να μας θυμίζει την ύπαρξη διαφορετικών ερμηνειών για τα πολιτικά προβλήματα. Το «διά ταύτα» δεν προκύπτει αυτομάτως σε μια υγιή δημοκρατία. Αυτός όμως είναι ένας αφηρημένος συλλογισμός. Οποιος συντονίζεται με την εμπειρική πραγματικότητα γύρω του γνωρίζει ότι, στην Ελλάδα, σήμερα, το μείζον δεν είναι, π. χ., η σχέση κράτους – αγοράς, ο κύριος άξονας της πολιτικής διαμάχης στις προηγμένες δημοκρατίες, αλλά κάτι πολύ πιο θεμελιώδες: να απαλλαγούμε από την αθλιότητα στην οποία έχουμε περιέλθει – τόσο απλά. Οταν ασυλλόγιστα έχεις πέσει στο πηγάδι, μπορείς φυσικά να κοιτάς χαζοχαρούμενα τα άστρα, αλλά, αν διαθέτεις κοινό νου, μάλλον θέλεις να βγεις.

* Ο κ. Χ. Κ. Τσούκας είναι καθηγητής στο ALBA και στο University of Warwick.

πηγή

ΠΟΣΟ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΛΟΓΙΚΗ ΣΟΥ ΜΕΣΑ Σ΄ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΝ ΠΑΡΑΛΟΓΟ…

Ο θυμός ή θυμικόν η θυμοειδές μέρος είναι η σφαίρα εκείνη της ψυχής που περικλείει το συναίσθημα και τη βούληση. 

Ο θυμός, στην αρχαία του σημασία, δεν ταυτίζεται με ό,τι σήμερα γνωρίζουμε ως “συναίσθημα του θυμού”, αλλά αναφέρεται σε ολόκληρο το κέντρο του συναισθήματος, που αποτελεί και τον πυρήνα της υπάρξεώς μας. Με αυτή την έννοια, απεικονίζει την εν γένει διάθεσή μας και μοιάζει να είναι η απορροή αυτού που είμαστε.

Η ψυχή μοιάζει με ένα άρμα, συρόμενο από ένα ζεύγος πτερωτών ίππων και οδηγούμενο από έναν ηνίοχο. Το λογιστικό και κατ΄ εξοχήν ανθρώπινο μέρος εκφράζει ο ηνίοχος, ενώ τα δύο ιππόμορφα μέρη εκφράζονται από το θυμοειδές (λευκός ίππος) και το επιθυμητικόν (μαύρος ίππος). 

Ο πρώτος “απληκτος, κελεύσματι μόνον και λόγω ηνιοχειται” (οδηγείται χωρίς χτυπήματα, μόνον από τα κελεύσματα και τους λόγους του ηνιόχου). ενώ ο δεύτερος “μάστιγι μετά κέντρων μόγις υπείκων” (μόλις που συγκρατείται από το μαστίγιο και τα κεντρίσματα). Η αντίθεση αυτή μεταξύ των δύο “αλόγων” μερών της ψυχής γεννά το εσωτερικό δράμα της ζωής του κάθε ανθρώπου. 

.. χαρακτηριστικό του θυμοειδούς ή θυμικού μέρους είναι να κυβερνάται και να κυβερνά, του λογιστικού μέρους μόνο να κυβερνά, ενώ του επιθυμητικού μέρους μόνο να κυβερνάται. Έτσι, αναδεικνύεται η ενδιάμεση φύση του θυμικού και γίνεται φανερός ο λόγος για τον οποίο αποτελεί το “κλειδί” για την ενοποίηση του συνόλου της ψυχής: “τω δε θυμοειδει το αρχεσθαι και το αρχειν κατά φύσιν εστίν, υπηκόω μεν οντι του λογισμου κρατουντι δε και κολάζοντι την επιθυμίαν, όταν απειθη τω λογισμω” (η πειθαρχία και η αρχηγία ανήκουν στην φύση του θυμικού, αφού αυτό υπακούει στην λογική, ενώ εξουσιάζει και τιμωρεί την επιθυμία όταν εκείνη επαναστατεί προς την λογική). 

ΠΗΓΗ